Ama vitamini no kufwailisha ifintu filabomba umulimo ukalamba mu kubika ifya kulya fya nkoko, ukukuma bwino bwino ubumi, ukubomba bwino ukwa kupanga amayanda, ubusuma bwa nkoko no kukanalwa kwa malwele ya miolife iya kubika[0.
Ifilekonkapo ni milimo yabo iyacindama no bucindami bwafiko:
Ukucindama kwa ma vitamini ku kupanga inkuku .
Ama vitamini yalipaatukana mu fiputulwa fibili: amafuta-ayasungulika (A, E, K) na menshi-ukusungusha (ibumba lya B, C){2 {2 Imilimo ya cila vitamini ni iyi:
Vatamini A
Ukubomba: Ukusunga ubumi bwa mu fumo na ifipimo fya mubili (pamo nga inshila ya kupumishishamo ne fipimo fya mu mala), ukuwamya umubili, no kutungilila ifya kumona ifya kumona ifya kumona ifya kumona, no kulenga ifya kumona ifya kumona.
Ifishibilo fya kubulisha: ukucefyako ukupanga amani, ukukanalinga bwino bwino, ukucefyako ukulwisha kwa malwele, no bumpofu ubushiku mu milandu yabipisha[0}}
Vtimini D (mucine cine D3)
Imilimo: Ukutungulula umubili no kupanga umubili, ukutungilila ukukula kwa mafupa no kupanga amafupa ya cifuba(0}}
Ifishibilo fya kubulisha: Ukufusha amayanda ayakunkuma na mayanda ayacepa, ififuba (amafumo) nelyo ukulwala kwa mu mala (inkuku ishikulu){2}
Vitamini E
Imilimo: Ukukosa kwa mubili, ukucingilila ifipimo fya maselo, ukuwamya umubili, no kubomba ne seden pa kuti ifintu fibe bwino ku fya kulya fya mubili ifya kulya ifya kulya ifya kulya ifya kulya ifya kulya ifya kulya ifya kulya ifya kulya.
Ifishibilo fya kubulisha: ukulwala kwa kufyala (ukucefyako ukupanga amayanda), ukucepelwa kwa minofu (nga "ubulwele bwa mishipa ubwabuuta").
Vatamini K
Imilimo: Ukusangwa mu kusansana kwa mubili kulabomba no kucefyako ubusanso bwa kufumya umulopa(0}}}
Ifishibilo fya kubulisha: ukufuuta kwa mu kati ka cifuba nelyo ukwa mu kati ka cifuba, ukucefyako ukukongama kwa cipimo(000)}}
Gatamini
B1 (ukupima insapato), B2 (umulopa), na fimbi {.: ukubikwamo mu kupanga amaka ya maka, ukubomba kwa mishipa na mu mishipa(4{4}}
Ifishibilo fya kubulisha: ukucefyako ukukula, amasanso ayaonaika, ukulwala kwa mubili (nga ukukanafikapo kwa B2 ukutwala ku "kukanakwata amaka ya ku mutima"), amemia[1{1}}
Vvitan C
Imilimo: ukulwisha ukulwalilila (pamo nga icifulo cakukansha), ukuwamya ubucingililo bwa mubili(11)}}
Ifishibilo fya kubulisha: Ilingi line ukubika inkoko kuti kwalenga ukuipangasha fye, lelo ifya kulya ifyalundwako filafwaikwa mu nshita ya kusakamana[0}}
Ubucindami bwa fishinka fya kukonkelela inkoko sha kubika .
Ifintu ifipilibula fifwile ukulundwako bwino bwino, kabili ifipimo ifyacilapo nangu ifishalinga fyalibipa(00)} Ifintu ifikankaala fisanshamo:
Calcim (Ca) na mapiko (P)
Imilimo: Iciputulwa cikalamba ica mani (icalondoloshi), ukubomba kwa mafupa na maka (umusango wa mubili){ 6}}
Ifishibilo fya kubulisha: amani ayakwata amasakamiko ayafuuka, ukulwala kwa ku mutima (ukubulisha kwa ma garamu); ukucepa kwa kukula, ukukanakula kwa mafupa (ukubulisha kwa menso){.
Ishiba: Umusango wa cipimo-cikope ufwile ukulinganishiwa (ilingi line 4:1){ +}
Zinc (Zn)
Imilimo: Ukusangwa mu mulimo wa enzyme, ukukula kwa masako no kupanga amapindo(00)}}
Ifishibilo fya kubulisha: Ukukoma kwa mapapa, ukucepa kwa fipe fya ng’ombe[0}}}
Ubuntunse (Mn)
Imilimo: Ukutungilila ukukula kwa mafupa no kupanga ifya kulya ifya mafuta(0}}
Ifishibilo fya kubulisha: Ukulwala kwa mutima (ukubikako no kufimba), kwacefishe ukukopa umutengo wa.
Ing’anda (Se)
Imilimo: Ukulwala kwa mubili ukwa mubili ne vitamini E, ukucingilila ifipimo fya maselo(0}}
Ifishibilo fya kubulisha: Ukucena kwa kupiminapo (ukulwala kwa mu kati), ukucena kwa minofu(0}}
Iron (Ifa) na Kabipe (Cu)
Imilimo: Ukuminkanya kwa Hioglenn, ukucingililwa ku bulwele bwa.
Ifishibilo fya kubulisha: umukoshi uwafiita, ukucefyako ukupanga amani{0}}
Iodone (I)
Imilimo: Ukukonkanyapo ukubomba umulimo wa thyridi, kulakuma imibombele ya fyakulya ifya mubili iya mubili, ukukuma ku mubili.
Ifishibilo fya kubulisha: ukukula kwa thyroid, kwacefishe ukupanga amani{0}}
CJJifyakulya ifyakapwa ni fyuma ifya kulya ifyo inkoko shilefwaya pa fifulo fyapusanapusana, pamo nga amavitamini ayapusanapusana ne fya kulya fya ku mubili(000)
Ukulwishanya mu kubomfya kwabomba
Iciputulwa ca kulya icalingana
Ukulungika umusango wa ma vitamini no kufwailisha ifintu ukulingana ne nshita ya kukula iya kupanga inkoko (ukusankanya, ukukusha, inshita ya kubika){0}}
Iciputulwa calundwako ({ 0}%) na vitamini D3 cilekabilwa mu nshita ya kupanga amanidiweti[3{3}}.
Ukutaluka ukucilapo nelyo ukucilapo
Ukucilapo ukucilapo kulacingilila ukubomfya kwa zinc, kabili zinc iyacilapo ilakuma umubili uwa mukuba
Vatamimini A/D kuti yalenga ukupoosa umuti(0)}
Ukutungulula ififulo no bumi
Ukukulisha vitamini C, E na selelu mu nshita ya kusakamikwa (nga ukutenta kwakulisha, ukucefyako umuti){0}}
Ifyakulya ifya sildy fikaonaula imilimo ya ma vitamini, kabili ifya kucingililako ku malwele no kufumya umulopa filakabila ukulundwako[0}}
Inshila yakukonkanyapo
Ifyakulya ifisuma nelyo ifyakumanina e ntulo ikalamba, kabili ilalundwako ukupitila mu menshi ya kunwa nga cakabilwa (nga inshita ya kusakamana){0}
Ukusupawila
Aba Vitamini na ifintu ifikonkelepo ni "icishinte icishilemoneka" ku kupanga bwino bwino inkuku(000)}`} Ilyo tabaishiba, kuti batwala kuli:
· Ukucepa kwa kupanga amani no kucepelako kwa cipe ca ng’ombe icabipa;
· Ukucepa kwa malwele no kulundako impendwa ya mfwa;
· amalwele ya ku mubili (pamo nga amafya ya mafupa no kupopomenwa){0}}
Ukulinganisha kwa sayansi, ukupima lyonse ifya kulya, no kulungika ukulingana ne mibombele ya cine cine iya miolife e nfungulo ya kushininkisha ukuti ifya kulya ifya kulya(0}}
